තායිලන්ත රජතුමාගේ අගමෙභෙසිය

තායිලන්ත රජතුමාගේ වල්ලභ ස්ත්‍රියගේ දුර්ලභ ඡායාරූප පෙළක් පළ කිරීමත් සමඟ අති විශාල පිරිසක් මාලිගාවේ වෙබ් අඩවියට පිවිසීම හේතුවෙන් වෙබ් අඩවිය බිඳ වැටී ඇතැයි වාර්තා වේ. 34 හැවිදිරි සීන්නීනාත් වොන්වෂිරාපක්දි (Sineenat Wongvajirapakdi) ප්‍රහාරක ගුවන් නියමු ඇඳුමකින් සහ ආයුධ සන්නද්ධ හමුදා ඇඳුමකින් සැරසී සිටින ඡායාරූප වෙබ් අඩවියේ පළ කර තිබිණ.

67 හැවිදිරි තායිලන්තයේ මහා වජිරලොංකොර්න් රජු සුතිදා රැජින සමග විවාහ වී දෙමසකට පසු පසුගිය ජූලි මස සීන්නීනාත් වොන්වෂිරාපක්දිට සිය නිල සහකාරිය තනතුර පිරිනැමීය. සුතිදා රැජින තායිලන්ත රජුගේ සිව්වන බිරිඳය. සිය වසරකට ආසන්න කාලයකින් පසු පළමු වරට රාජකීය නිල සහකාරිය තනතුරට පත් කළ සීන්නීනාත් වොන්වෂිරාපක්දි හමුදාවේ මේජර් ජෙනරාල්වරියකි.

අදාළ ඡායාරූප පළ කර තිබූ වෙබ් අඩවියට අති විශාල පිරිසක් පිවිසීම නිසා එය බිඳ වැටුණු බව රොයිටර් පුවත් සේවය පවසයි. ඡායාරූප සමග ඇයගේ චරිතාපදානය ද වෙබ් අඩවියේ පළ කර තිබිණි. පුහුණු ගුවන් නියමුවරියක්, හෙදියක් සහ ආරක්ෂක නිලධාරිනියක වන සීන්නීනාත් වොන්වෂිරාපක්දිගේ “චරිතාපදානය ලියා තබන ලෙසට” තායිලන්ත රජු නියම කළ බව මාලිගාව නිකුත් කළ නිවේදනයක දැක්වේ.

හිටපු ගුවන් සේවිකාවක සහ රජුගේ ආරක්ෂක අංශයේ උප ප්‍රධානියෙකු ලෙස කටයුතු කළ 41 හැවිදිරි සුතිදා රැජින මහා වජිරලොංකොර්න් රජුගේ දීර්ඝ කාලීන සහකාරිය වන අතර, වසර ගණනාවක සිට ඔවුන් දෙදෙනා ප්‍රසිද්ධියේ දැක ගත හැකි විය. දිගු කලක් තායිලන්තයේ සිහසුන අරා සිටි පූමිපොන් අදුන්යදේජ් රජුගේ අභාවයෙන් අනතුරුව ඔහුගේ පුතු වන මහා වජිරලොංකොර්න් හට 2016 වසරේදී සිහසුන උරුම විය.

කමල් කියපු කතාව

කවුරු අතරත් ආදරය දිනාගත්තු සිනමාවේ සිහින කුමරා ලෙසින් ආකර්ෂණය දිනාගත් චරිතයක් තමයි කමල් අද්දරආරච්චි. කුඩා කාලයේ සිටම අනංගයෙක් බවට පත්වූ මේ සිහින කුමරා ප්‍රේමය, ආදරය නිසාම බොහෝ ගල්, මුල් ප්‍රහාරයන්ට ලක්වූ අවස්ථා බොහෝය. ඒ සියලු බාධක විඳගනිමින් ඔහු ජීවිතයට මුහුණ දුන්නේ ආදරයේ ඇති උත්තරීතර බව පසක් කර දෙමිනි. මේ වනවිට සොඳුරු විවාහ ජීවිතයක් ගතකරන කමල් පුතකුගේ ආදර සෙනෙහස ද ලබමින් සිටී. ඉතිං මේ සිහින කුමරා ආදරයත් තමා ඇතිකර ගත් ප්‍රේම සම්බන්ධතාත් විවාහය ගැනත් සිදුකළ හෙළිදරව්වකි මේ.

ඉස්සෙල්ලම ආදරයක් ඇතිවුණේ කොයි කාලෙද..? ඒ ආදරේ පුංචි කාලෙම ඇතිවුණු දෙයක්. මොන්ටිසෝරියේ උගන්වපු ටීචර්ට මම හරිම ආදරෙයි. එයාට කිට්ටු වෙලා දැවටී දැවටී ඉන්න මම ලොකු ආසාවකින් හිටියේ. පාසල් ගියාට පස්සේ ඒක වෙනස් වුණා. ඉස්සෙල්ලම පාසල් කාලයේදි තමයි මම ගැහැණු ළමයෙක්ට ආදරේ කරන්න පටන් ගත්තේ. ඒ කාලේ මම අනංගයෙක් තමයි. පාසලේදි මම හැම දේකින්ම කැපී පෙනුනා. ඒ නිසාම ගැහැණු ළමයින්ගේ ආකර්ෂණය දිනාගන්න මට පුළුවන් වුණා. ඒ නිසාම ආදර කතා හුඟක් තිබුණා. හැබැයි ඒවා කාලයත් එක්කම නැතිවෙලා ගියා. ලස්සන හිතට දැනුනු කෙනෙක් දැක්කම යාළුවෙන්න තමයි හැදුවේ. ගොඩක් ප්‍රේම සම්බන්ධතා තිබ්බා වගේම කෙල්ලෝ බූට් තිබ්බ තැනුත් නැතුවම නෙවේ.. මමත් එහෙමම කළා.

හරි.. ඒ ආදර කතා ඇතුලේ විශේෂ කෙනෙක් නැද්ද.? හිටියා.. මම ඒ අතරින් කෙනෙක් ගැන හිතේ ලොකු ආදරයක් තිබ්බා. එයාට අපේ රටේ ඉන්න කැමැත්තක් තිබ්බේ නෑ. එයා ආසා කළේ වෙන රටකට යන්න. එතනදි එයා වෙනත් කෙනෙක් එක්ක සම්බන්ධයක් ඇතිකරගත්තා. ඒ නිසා ඒ ආදරෙත් නැතිවුුණා. රංගන ශිල්පියෙක් වුණාට පස්සේ නිළියන් ඔයාගේ ආදරය ඉල්ලගෙන එන්න ඇති නේද? ඔයාත් නිළියන්ට ආදරය කළා ද? රංගන ශිල්පියෙක් වුණාම චරිතත් එක්ක අපේ ආකර්ෂණය ඇතිවෙනවා. “ඉර පායා” ටෙලි නාට්‍යය කරද්දී සමිතා එරන්දතී එක්ක හොඳ හැඟීමක් ඇතිවුණා. මාත් ඇයට සමීප වුණා. එයාටත් එවැනි හැඟීමක් ඇති වෙන්න ඇති.

මොනවා වුණත් අපි සීමාවක් තියාගෙන ප්‍රේම කළේ. ඒක හරියට දුර ඉඳන් කරන ආදරයක් වගේ. සංගීතා වීරරත්නටත් ඒ ආකර්ෂණය මා තුළ තිබුණා. අපි දෙදෙනාටම ඒ ප්‍රේමණීය ආකර්ෂණය තිබුණා. නමුත් අපි ඒවා දුරදිග ගෙනගියේ නැහැ. හැඟීම්, දැනීම් තිබුණු පලියට අපි ලිංගික ආසාවන් ඉෂ්ට කරගන්න ගියේ නෑ. අපි බුද්ධිමත්ව කටයුතු කළා.. කිසිකෙනෙක්ට චෝදලා එල්ල කරන්න බැහැ අපි රූගත කරන අවස්ථාවලදී, පසුතලවලදී අනවශ්‍ය විදිහට හැසිරුණා කියලා. හදවතින් තමයි අපි ආදරේ කළේ. අදටත් අපේ බැඳීම තිබෙනවා. ඒ බැඳීම නිසා තමයි අපි අතර හොඳ සුහදතාවක් අදටත් තිබෙන්නේ. ඒක බොහොම සුන්දර මානුෂීය දෙයක්. ශාරීරික වින්දනයක් නොවෙයි. ඒ වගේ දෙයක් ලබන්නවත් නොවෙයි.

එතකොට ඔබ දිල්හානිට ආදරේ කළ කතාව..? හම්… ඔව්.. ඒ කාලේ දිල්හානි ගැන මගේ හිතේ ලොකු කැමැත්තක් තිබුණා. ඇය සමඟ යාලුවෙන්නත් හිතුනා. ඒක පුදුම බැදීමක්. හැබැයි ඒ හැඟීම් හැංගි හොරා අපි කළේ නෑ. ප්‍රියංකරත් මගේ හොඳ යාළුවෙක්. අපි බුද්ධිමත්ව තමයි ඒ සබඳතාවය ගෙන ගියේ. මේ වෙද්දිත් ඒ ලෙංගතුකම් අපේ හිතේ තිියෙනවා. අපි විවෘතව ඇසුරු කළේ. හිත අයාලේ යන්න දුන්නේ නෑ. ඒක නළුවෙක්ට තිබිය යුතු වැදගත් ලක්ෂණයක්. කමල්ට හැමෝගෙම ආකර්ෂණය තිබුණු නිසා යාළුවන් යෝජනා අරන් ආවා නේද කෙල්ලෝ සෙට් කරලා දෙන්න කියලා.. හම්.. ඔව්… ඒ නිසා මගේ යාළුවෝ මට කියනවා “අර කෙල්ල මට සෙට් කරලා දීපං” කියලා.

රමණි බර්තෝලමියුස් චරිතය ඔබේ ජීවිතයේ වැදගත්ම කෙනෙක්.. කොහොමද රමණිට ආදරයක් ඇති වුණේ? රමණි එක්ක ඇතිවූ ආදරය විශේෂයි. ඒ කාලයේ රඟපාන්න සෙට් එකට රමණි එන්න ඉස්සෙල්ලා, එතන ටීවී එකේ අය මම මොනවද කරන්නේ කියලා බලාගෙන හිටියා. මට රමණි දැක්කම ඇතිවුණේ ලොකු තිගැස්මක්. මම එයාට කැමතිවුණේ ඇයගේ අහිංසක, නිවුණු පෙනුමට. රාගික පෙනුමක් තිබෙන අයට වඩා මගේ හිත ආකර්ෂණය වුණේ අහිංසක, නිවුණු පෙනුමක් ඇති අයටයි. හැමවෙලේම අඟපසඟ පෙන්වන අයට වඩා මගේ ආකර්ෂණය තිබුණේ එවැනි අයටයි.

රාගික අය මගෙන් බලාපොරොත්තු වුණේ ශාරීරික වින්දනයක් පමණයි. ඒ තුල මට ඕන ආදරේ තිබුණේ නෑ. රමණි ගැන මට ආදරයක් ඇතිවුණා. මම රූගත කරන කාලේදී තමයි ඇයට ආදරය ප්‍රකාශ කළේ. ඒක ආත්මීය බැඳීමක් කියලයි මට සිතුණේ. ඒත් රමණිගේ මරණයෙන් පස්සේ ඔබ චෝදනාවට ලක්වුණා නේද..? ඒ වෙන්වීම දැනුනේ කොහොමද..? මම එයාට අසීමිත ආදරයක් කළා. ඒ නිසා ඒ වෙන්වීම ගොඩක් තදින් දැනුනා. එයා ගත්ත ඉතාමත් ක්ෂණික, අනුවණ ක්‍රියාවක් නිසා සියල්ල සිදුවුණා. ඇය මට දැක්වූ අසීමිත ආදරය හරහා සිද්ධ වූ දෙයක් විදිහටයි මා එය දකින්නේ.

මට ඒක වළක්වන්න ඒ මොහොතේදී බැරිවුණා. අවසරයක්වත් මට තිබුණේ නෑ. මම දුක්වෙනවා ඒ මොහොත ගැන. හරිම අවාසනාවන්ත මරණයක් ඇයට උදාවුණේ. ඒ මරණයේ චූදිතය බවට පත්වෙන්නත් මට සිද්ධ වුණා. මට හැමෝම වගේ චෝචනා කළා. එයින් පස්සේ ඔබගේ ආදර හිස්තැන පුරවන්න හරියට කට්ටිය එන්න ඇති නේද? අනිවාර්යෙන්ම ඔව්.. හැබැයි මට එතනින් පස්සේ ආදරයක් ඇතිවුණේ නැහැ. හැමෝම වගේ බැලුවේ වෙනත් ආස්වාදයක් පමණයි. එහිදී මා අතිනුත් එවැනි දේවල් සිද්ධ වෙන්න ඇති. මොකද අපි පෘථග්ජන අයනේ. දෙන්නගේම කැමැත්ත මතයි ඒ දේවල් සිද්ධ වුණේ. හැබැයි මම පිරිමි ගණිකාවක් නොවෙයි. මම එතනට වැටෙන්නේ නෑ.

දැන් ඔබගේ බිරිඳ අනුරානිට කොහොමද ආදරයක් ඇතිවුණේ? ඇය බිරිඳ කරගන්න ඔබ සිතුවේ ඇයි? අනුරානිව මට හමුවන්නේ අවුරුදු 12 කට විතර ඉස්සර. අනුරානිව මට දැකපු පළමු දවසේ ඇතිවුණේ රමණිව දැක්කම ඇතිවුණා වගේ හැඟීමක්. ඇයගේ මුහුණ දැක්කාම, එයාව කසාද බඳින්න ඕනෑ කියන අදහස මට ඇතිවුණා. හැබැයි ඒ කාලයේ විවාහ වෙන මානසිකත්වයක නොවෙයි මම හිටියේ. අපි දෙන්නට අපල කාලයක් තිබුණා. හැබැයි අපි දෙන්නා පෙම්වතුන් විදිහට ආශ්‍රය කළා. ඒ අපල කාලය ගෙවනතුරු අනුරානිත් කැමති වුණේ නෑ විවාහ වෙන්න. පස්සේ තමයි අපි දෙන්නා විවාහ වුණේ. අද අපිට පුතෙක් ඉන්නවා. පුදුම සතුටකින් විවාහ දිවිය ගෙනියන්නේ.

කමල් බලාපොරොත්තු වුණු ආදරය අනුරානිගෙන් ලැබුණද..? ඔව්.. එයා මට ගැලපෙන බිරිඳක්. ඇය ඉතා හොඳ යහපත් බිරිඳක්. බොහෝ දෙනා තුළ නැති ගුණ යහපත්කම ඇය ළඟ තිබෙනවා. ඇය දුප්පත්, ​පොහොසත් භේදයක් නැතිව මනුස්සයන්ට ආදරය කරනවා. සමහර වෙලාවට මගේ අත දිග හැරෙන්නේ නැති වෙලාවට එයා ඒ කටයුතු කරනවා. එහෙම වෙලාවට මට හිතෙනවා, ඇයි මගේ අත දිගුකරන්න බැරිවුණේ කියලා. ඇය ඉතාම ආදර්ශවත් බිරිඳක්.

අද ඔබ ප්‍රේමය, ආදරය දකින්නේ කොයි ආකාරයට ද? ආදරය කියන එකේ තිබෙන්නේ වචන හරඹයක් තමයි. හැඟීම් එක්ක කතා කරනකොට පුද්ගලයන් දෙන්නෙක් අතරේ ඉතාමත් හොඳ බැඳීමක් තමයි ආදරය, ප්‍රේමය තුළ තිබෙන්නේ. අද එය කාම රාගය එක්ක බැඳුණු දෙයක් බවට පත්කරගෙන ඉන්නේ. ආදරය තුළදී බොහොම ඉවසීමෙන් කටයුතු කරන්න අපට සිද්ධ වෙනවා. අද මම මුහුකුරා ගිය කෙනෙක් විදිහට ආදරය දකින විදිහ වෙනස්. මේ සිතුවිලි එදා මට තිබුණ නම් අනවශ්‍ය දේවල් එක්ක පැටලෙන එකක් නෑ.

ඉන්දියාවේ නූතන ගීත කෝකිලාවිය

රනූ මොන්ඩාල්.. බොලිවුඩයට අලුතින්ම එකතුවූ කෝකිලාවිය ඇයයි. දුක්ගැහැට පිරුණු ජීවිතය අවුරුදු ගණනක් ගෙවා දැමූ පසු හිටි හැටියේම ඇගේ ජීවිතය වෙනස් වන්නේ සමාජ මාධ්‍ය තුළ ඇගේ නම වැඩි වැඩියෙන් කථා බහට ලක් වීමට පටන් ගත් පසුය. ඉන්දියාවේ බෙන්ගාල් හී රනාගට් දුම්රිය වේදිකාවේ ඇය ගීයක් ගයමින් සිටියාය. ඊට සති ඒ මංගේෂ්කාර් ඉන්දියාවේ ගීත කෝකිලාවියගේ ගීයකි.. ඊට සති දෙකකට පසු ඇගේ ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වූවාය. ඇය ඊයේ සුපුරි ඉන්දීය චිත්‍රපට ගායක හිමේෂ් රෙෂමියා සමග හිත් අදහා ගත නොහැකි තරමේ මියුරු චිත්‍රපට ගීයක් ගැයුවාය. හිමේෂ් ඇයව හඳුන්වා තිබුණේ දිව්‍යමය හඩක් ඇත්තියක් ලෙසය. එදා සිටි රනූ මොන්ඩාල් අද හාත්පසින්ම වෙනස් වී ඇත.. එදා තිබූ වැරහැලි වෙනුවට අද ඇය ඉතා අලංකාරව හැඩ වැඩ වී සිටින්නීය. ඇගේ ජීවිතය හාත්පසින්ම වෙනස් වන්නට පටන්ගෙන ඇත.

වයස අවුරුදු 19 දී විවාහ ජීවිතයට ඇතුල් වන ඇයට කුඩා කාලයේම සිය පියාද මවද අහිමි වන්නේය. එතෙක් පටන් ඉන්දියාවේ ක්‍රිෂ්ණා නගර් හී සිය නැන්දණිය සමග විවාහ වන තුරු ඇය සිය ජීවිතය ගත කලාය . ඇය පවසන්නේ එය අතිෂය දුක්බර ජීවිතයක් වූ බවයි. විවාහ වී සිය සැමියාද සමග මුම්බායි නගරයට යන්නේ යහපත් ජීවිතයක් වුවත් . ඇයට බොහෝ විට උරුම වී ඇත්තේ මහ මග දුක්බර ජීවිතයකි. ඇයට පෙරළා තමන් උපන්ගමට පැමිණේන්ට සිදු වන්නේ සිය සැමියාද නොමැතිවයි. ඒ මීට විසි වසරකට පෙරයි. ජීවිතයේ විදින්නට වූ දුක් ගැහැට නිසාම විෂාධය රෝගයෙන් පෙළුන ඇය මෙතෙක් ගෙවා දමන්නේ අතිෂය දුක්බර ජීවිතයකි. කුසට අහරක් නොමැතිව ජීවිතයේ බොහෝ දවස් ගත කර ඇති බව ඈ පවසන්නීය.

දුක් කම්කටොලූ මැද වුවත් තමන් කැමතී ගීත රසවින්දනයට ඈ බොහෝ ඇලුම් කලාය. ගීත ඇසීමත් නැවත ඒවා ගායනා කිරීමත් කුඩා කල සිට ඇගේ විනෝදාංශය විය. මොහොමඩ් රාෆි ලතා මංගෙෂ්කාර් ඇගේ ලෝකයේ වීරයන්ව වූ අතර මහ මග ඇවිදිද්දීත් ඇගේ මුවේ ඔවුන්ගේ ගීයක් රැදුනාය. අතීන්ද්‍රා චක්‍රබෝර්ති නම් 26 හැවිරිදි තරුණයා ඇගේ ජීවිතය වෙනස් කළ පුද්ගලයාය. ඔහුට රනාගට් දුම්රිය මැදිරියේ අවහන්හලක රේඩියෝවක මොහොමඩ් රාෆි ගායකයාගේ ගීයක් වාදනය වන අතරේ තවත් කාන්තාවක් එහි බිම හිදගෙන එම ගීය සිහින් හඩින් මුහුණනු ඇසිණි. ඇගේ හඩ කෙතරම් මිහිරි වූවාදැයි කියතොත් රනූ මොන්ඩාල් ගේ ගීයක් ඔහු විසින් දුරකථනයෙන් පටිගත කළාය. ඊට දින දෙකකට පසු ඔහු එම ගීය සමාජමාධ්‍ය වෙත මුදා හරිනු ලැබුවේය.

මොහොතක් ගත වන්නට ඈ ඉන්දීය සමාජ මාධ්‍ය පරිශීලකයන් අතර සුප්‍රසිද්ධම චරිතය බවට පත් වෙමින් පැවතිනි. වාර ලක්ෂ ගණනක් ඇගේ ගීතය සහිත වීඩියෝව සමාජ මාධ්‍ය තුළ හුවමාරු වී තිබිණි. මේ සිදු වීමත් සමග රනූ මොන්ඩාලගේ ජීවිතය ඇයටද සිතා ගත නොහැකි අයුරින් වෙන්ස් වූ යේ.. ඇයට අවශ්‍ය ආහාර පාන ඉඳුම් හිටුම් පමණක් නොව ඇගේ ජීවිතයට මෙතෙක් නොලැබුණ සශ්‍රිකත්වය ඇය හඹා එන්නට පටන්ගෙන ඇත. ඇය මෙතෙක් සිටි ස්වරූපය සැණින් වෙනස් විය. ඇයට විවිධ පුද්ගලයන්ගේ ගරුත්වය හිමි වන්නට පටන් ගෙන ඇති අතර රනු මොන්ඩාල් මේ වන විට ඉන්දියාවේ බොහෝ රෑපවාහානි සහ ගුවන් විදුලි නාලිකාවල ගීත ගායනයට සහභාගී වීමේ අවස්ථා උදාකර ගෙන ඇත.

මීට දින ගණනකට පෙර පැවති ඇගේ දුක්බර මුහුණේ අද ඇත්තේ බලාපොරොත්තු සහගත සිනහවක් පමණි. ඇගේ හඩ සැබවින්ම කන් කළුය එපමණක් නොව සංගීතය හැදෑරූ අයෙක් තරමටම ඇගේ ශුතිය ඉතා තියුණුය. වසර 50ක් ජීවිතයේ දුක් ගැහැට වලින් මිරිකුණු රනූ මොන්ඩාල් ගේ හෙට ජීවිතය අතිශයින්ම සශ්‍රික එකක් වනු ඇත.

බ්ලු මැකෝව් පැරට්ලා

“Rio” කියපුවම හැමෝටම මතක් වෙන්නෙ #Rio, #Rio2 ඇනිමේෂන් film දෙක කුඩා ලමුන් හා තරුණ පරම්පරාව අතරද සිත්ගත් මෙම කතාව ගොඩනගන්න පාදක වෙන්නෙත් Rio පලමු කතාව අනුව බ්‍රසීලයේ රියෝ වල ලොකයෙන් වඳවී යන විශේෂයේ අවසන් කිරිල්ලිය හා කුරුල්ලා වෙනුවෙන් ඒ සම්බන්ධයෙන් පර්යේෂණ කරන විද්‍යාඥයකු මේ සතුන් දෙදෙනා සංරක්ෂණයට කරන අරගලය ආසාවෙන් බලන්න පුලුවන් ෆිල්ම් එකක්. Rio-2 දෙවන කතාව තිබෙන්නෙ මෙම කිරිල්ලිය හා කුරුල්ලා එකතු වී පැටවුන් තිදෙනෙකු සිටියත්, පෙර කතාවේ සිටි විද්‍යාඥය විසින් ඇමසන් වනාන්තරය තුල පවතින කුරුල්ලන්ගෙ නිජබිම් සොයා සංරක්ෂණය කිරීම සම්බන්ධයෙන්.

දැන් එන්නම් හරි කතාවට දැනට අවුරුදු හතකට කලින් මේ ඔක්කොම එන්නෙ මේ කුරුළු විශේෂය Spix’s Macaw (Cyanopsitta spixii) නමින්ද හඳුන්වන අතර සංරක්ෂණය කිරීම උදෙසා වුවත් ෆිල්ම් එකට හාත්පසින්ම වෙනස් දෙයක් තමයි ඇත්ත ජීවිතේ මෙම අවසන් ගිරව් විශේෂයට සිදුවන්නෙ එනම් එම විශේෂයේ අවසන් පිරිමි කුරුල්ලා උතුරු ඇමරිකාවේ මින්නෙසොටා කියන නගරයේ සිට දකුණු ඇමරිකාවේ බ්‍රසීලයේ රියෝ නුවරට රැගෙන එන්නෙ දැඩි අවදානමට පත් විශේෂයක් ලෙස IUCN redlist එකෙන් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති අතර අද වන විට සදහටම මිහිමතින් වඳවී ගොස් ඇත. එහෙත් අභිජනන වැඩසටහන වල ඇතැයි පැවසුවත් එය 100%ක්ම තහවුරු කර නැත.

1980 ටෝනි ජුනිෆර් විසින් “Spix’s Macaw” ලෙස රචිත මෙම දුර්ලභ කුරුලු විශේෂය සංරක්ෂණය හා රැකගැනීමේ අවශ්‍යතාව පැහැදිලි කලත් එවකට ජනතාව අතර එය හුදෙක් විහිලුවක් බඳු විය. අවසානයේ ඉන් වසර 40කට පසු මෙම විශේෂය වඳවී යාමට ප්‍රධාන හේතුලෙස දක්වන්නෙ deforestation එනම් කැලෑ විනාශ වීම තුලින් මෙම සතුන්ගෙ නිජබිම් ලෙස සැලකෙන ඇමසන් වනයේ එම ප්‍රදේශ මිනිසුන් විසින් විනාශ කිරීම හා ඇතිවූ කාලගුණික හා දේශගුණික විපර්යාස වලට හැඩගැසීමට නොහැකි වීම තුලින් ස්වභාවික පරිසරය තුල විලෝපික සතුන් වැඩි වීමයි. ස්වාභාවික පරිසරය තුල ජීවීන් නෂ්ඨ වීම ස්වාභාවික ක්‍රියාවලියක් නමුත් මිනිසාගේ මැදිහත් වීම තුලින් නෂ්ඨ වීම අවාසනාවකට කරුණකි… පරා

පෘථිවියෙ ගස් හිටවන්න යන බිලියනපතියා

පසුගිය මාසයේ නොට්‍රේ ඩේම් ආසන දෙව්මැදුර ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සඳහා ඩොලර් බිලියනයකට අධික මුදලක් පරිත්‍යාග කළ විට, බොහෝ අය විමසා සිටියේ නිවාස නැතිකම හෝ පරිසරය වැනි දැවෙන ප්‍රශ්න සඳහා මෙතරම් විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් ලබා දිය නොහැකිද යන්නයි.

ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, කෝටිපති දානපතියෙකු වන වයිස් පදනමේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී Hansjörg Wyss (හැස් යොග් වයිස්) ඉදිරි වසර දහය තුළ පාරිසරික සංරක්ෂණ කටයුතු සඳහා ඩොලර් බිලියනයක් පරිත්‍යාග කිරීමට පොරොන්දු විය. නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් පුවත්පතේ ලිපියක, හැන්ස්ජෝග් වයිස් ලොව පුරා විශාල ඉඩම් ප්‍රමාණයක් මිල දී ගෙන ඒවා මහජනයාට විවෘත වන උද්‍යාන බවට පත් කිරීමේ ඇදහිය නොහැකි සැලැස්මක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

“වනාන්තර ඉඩම් සහ ජලය වඩාත් හොඳින් සංරක්‍ෂණය කරනු ලබන්නේ පුද්ගලික අතේ නොව, ගේට්ටු පිටුපස අගුලු දමා ඇති අතර, පොදු ජාතික උද්‍යාන, වනජීවී සරණාගතයින් සහ සමුද්‍ර සංචිත ලෙස, සෑම කෙනෙකුටම අත්දැකීම් සහ ගවේෂණය සඳහා සදහටම විවෘත ය. කොලරාඩෝ හි පාෂාණ කඳුකරයේ පොදු ඉඩම්වලට නැගීම සහ නැගීම යන විට තරුණයෙකු ලෙස මා දැඩි ලෙස බලපෑවේ මෙම ස්ථාන මහජන විශ්වාසය මත තබා ගැනීමයි. ”Hansjörg Wyss (හැස් යොග් වයිස්) පැවසීය.

“අපගේ ස්වාභාවික ලෝකයේ සුළු ප්‍රමාණයක් දැනට ආරක්ෂා වී ඇති ආකාරය සහ කොපමණ ප්‍රමාණයක් ආරක්ෂා කළ යුතුද යන්න අතර ඇති අතිමහත් පරතරය නිසා පුරවැසියන්, පරිත්‍යාගශීලීන්, ව්‍යාපාරිකයින් සහ රජයේ නායකයින් වන අප සෑම කෙනෙකුම කරදරයට පත්විය යුතුය. අපගේ මිනිස් අඩිපාර පෘථිවියේ ඉතිරිව ඇති වනාන්තර පරිභෝජනය කිරීමට පෙර එය හදිසියේම පටු විය යුතු පරතරයකි.

ඔහුගේ දායකත්වය 2030 වන විට පෘථිවියේ 30% ක් ආරක්ෂා කර ගැනීමට හැකි වනු ඇතැයි විස් බලාපොරොත්තු වේ. අක්කර මිලියන 3.5 ක තෙත්බිම් පරිසර පද්ධතියක කොටසක් වන සහ බොහෝ සතුන් වාසය කරන වයඹ දිග ප්‍රදේශවල එඩීසි ජාතික වනජීවී ප්‍රදේශය සඳහා කළමනාකරණ වැඩසටහනක් නිර්මාණය කිරීමට කැනඩාවේ ඩෙහෝ පළමු ජාතීන්ට උපකාර කිරීම සඳහා එම පරිත්‍යාගයන්ගෙන් සමහරක් ඩොලර් 750,000 ක් විය. මෙම පදනම ආර්ජන්ටිනාවේ පැරණිතම සංරක්ෂණ කණ්ඩායම වන ඒව්ස් ආර්ජන්ටිනාවට ඩොලර් මිලියන 5.8 ක පරිත්‍යාගයක් කරයි. මෙම පරිත්‍යාගය අක්කර මිලියන 1.5 ක ජාතික උද්‍යානයක් නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී වේ. ආර්ජන්ටිනාවේ ටුකුමන් පළාතේ අක්කර 178,000 ක ජාතික උද්‍යානයක් පිහිටුවීම සඳහා විස් ෆන්ඩේෂන් ෆ්ලෝරා වයි ෆවුනා වෙත ඩොලර් මිලියන 22 ක් පරිත්‍යාග කරයි.

හන්ස්ජෝර්ග් වයිස් යනු සංරක්‍ෂකයින් සඳහා පවා ගෘහ නාමයක් නොවිය හැකි නමුත් Hansjörg Wyss (හැස් යොග් වයිස්) පසුගිය විසි වසර පුරා නිහතමානිව තම මිලියන ගණනක් පරිසරයට පරිත්‍යාග කර ඇත. ඇත්ත වශයෙන්ම,Hansjörg Wyss (හැස් යොග් වයිස්) ඒ හා සමාන උත්සාහයන් සඳහා ඩොලර් මිලියන 450 කට වඩා ලබා දී ඇත.

ඔහුගේ New York Times පුවත්පත සඳහන් කලේ අනාගතය පිළිබඳ ඔහුගේ සුභවාදී අදහස් බෙදා ගත් බවයි. “මෙම මුදල් ලොව පුරා දේශීයව මෙහෙයවනු ලබන සංරක්ෂණ ප්‍රයත්නයන් සඳහා සහාය වනු ඇත, ගොඩබිම සහ සාගර ආරක්ෂාව සඳහා ගෝලීය ඉලක්ක වැඩි කිරීමට තල්ලු කිරීම, මෙම ප්‍රයත්නයේ වැදගත්කම පිළිබඳව මහජනතාව දැනුවත් කිරීමට උත්සාහ කිරීම සහ අපගේ ඉලක්කය කරා ළඟා විය හැකි හොඳම උපාය මාර්ග හඳුනා ගැනීම සඳහා විද්‍යාත්මක අධ්‍යයන සඳහා අරමුදල් සපයයි. මෙම අභිලාෂක ඉලක්කය සපුරා ගත හැකි යැයි මම විශ්වාස කරමි. අවට සිටින ප්‍රජාවන්ගේ සංරක්ෂණය, ආර්ථික හා සංස්කෘතික වටිනාකම් පිළිබිඹු වන ආරක්ෂිත ප්‍රදේශ වෙන් කිරීම සඳහා ලොව පුරා ආදිවාසීන්, ප්‍රාදේශීය නායකයින් සහ සංරක්ෂණ කණ්ඩායම් දැනටමත් කාර්යබහුල වී සිටිති.

“මෙය කෙලින්ම දිග හැරෙනු මම දුටුවෙමි. පසුගිය දශක දෙක තුළ, මගේ පදනම අප්‍රිකාව, දකුණු ඇමරිකාව, යුරෝපය, කැනඩාව, මෙක්සිකෝව සහ එක්සත් ජනපදය යන රටවල වනාන්තර ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වන දේශීය ප්‍රයත්නයන් සඳහා සහාය වී ඇති අතර අක්කර මිලියන 40 කට ආසන්න ඉඩම් සංරක්ෂණය කිරීමට අපගේ හවුල්කරුවන්ට උපකාර කිරීම සඳහා ඩොලර් මිලියන 450 කට වැඩි මුදලක් පරිත්‍යාග කර ඇත.” ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. Mihindu Fonseka